Page Title

11.04.07
Twee jaar geleden presenteerde het Filmmuseum een unieke vondst uit haar collectie: Beyond the Rocks, een vorstelijk melodrama over een onmogelijke liefde met de Hollywoodsterren Rudolph Valentino en Gloria Swanson.

De acteur Rudolph Valentino gaf in de jaren '20 een nieuwe definitie aan het begrip mannelijkheid: hij was exotisch, hartstochtelijk, en verleidelijk, net als de woestijnheerser die hij bijvoorbeeld speelde in de film De Sjeik (George Melford, 1921). Het vrouwelijk publiek viel massaal voor de ster. Heel Amerika was geschokt door zijn vroegtijdig overlijden in 1926.

Valentino werd slechts 31 jaar oud. Zijn begrafenis was een groot media-event waarbij in de herinnering feit en fictie uiteindelijk door elkaar heen zijn gaan lopen. Mede door zijn vroege dood werd Valentino al snel één van de mythische figuren uit de populaire cultuur. Met zijn rollen introduceerde hij een nieuw soort erotiek, die complexer was een bovendien een sadistische ondertoon had. Er zat een gevaarlijke kant aan deze acteur. Naast een sekssymbool werd Valentino ook een homo-icoon, met name omdat hij veel zorg aan zijn uiterlijk besteedde en sierraden droeg. Men noemde hem o.a. de ‘pink powder puff’. Op het eind van zijn leven voelde Valentino zich noch in Amerika, noch in Italië thuis.  Hij was te Amerikaans voor het ene land en te Italiaans voor het andere. Tegenwoordig bezit Valentino een legendarische cultstatus. 

Beyond the Rocks 
De film Beyond the Rocks geldt als en unicum in de Amerikaanse filmgeschiedenis omdat het de enige film uit de zwijgende periode is waarin deze sterren samen te zien zijn. Lange tijd werd de film als verloren beschouwd. Wereldwijd was er slechts één minuut van bekend totdat in 2000 het Nederlands Filmmuseum het beheer kreeg over de nalatenschap van een excentrieke filmverzamelaar. Toen een fragment van deze film in de inboedel opdook, ontstond er veel opwinding: op een aantal sterk beschadigde minuten na bleek uiteindelijk een complete kopie overgeleverd te zijn. Een filmarcheologische vondst van wereldbetekenis.
De vondst en digitale restauratie van Beyond the Rocks, die tijdens de Filmmuseum Biënnale 2005 in première ging, trok volop de aandacht in de filmwereld. Henny Vrienten maakte een nieuwe soundtrack, inclusief geluidseffecten - van voetstappen en klotsend water tot het gepruttel van een oldtimer en hinnikende paarden. De internationale versie (met nieuwe Engelse tussentitels) werd tijdens het filmfestival van Cannes 2005 op applaus onthaald en daarna nog voor verschillende internationale filmfestivals geselecteerd.
 
Net als Valentino was Gloria Swanson was in de jaren twintig een superster. Met de komst van de geluidsfilm in 1927 raakte ze in vergetelheid. In de jaren vijftig verpersoonlijkte ze de vergane glorie van de glamour op een treffende wijze in het scherp ironische Sunset Boulevard van Billy Wilder.

Close-up werd oorspronkelijk uitgezonden door de AVRO in augustus 2006.

Uitzending bij Cultura
Woensdag 11 april 2007, 22u00