Hoofdnavigatie


Week 6, woensdag 8 februari 2012, 04:00

Zoeken zoek in cultura

Messiaen, Olivier

Messiaen, Olivier

Het wonderkind Olivier Messiaen schreef op zijn zevende zijn eerste compositie en begon op zijn elfde aan het Conservatorium waar hij naast harmonie en contrapunt, piano, compositie en muziekgeschiedenis studeerde. Meteen na zijn opleiding componeerde hij zijn Preludes voor piano en op 22-jarige leeftijd werd hij de organist van La Trinité, een positie die hij 40 jaar lang behield, naast de compositielessen die hij gaf aan onder andere Pierre Boulez en Yvonne Loriod, zijn latere vrouw en uitvoerder van zijn werk op de piano.

Messiaen wordt dan ook met recht gezien als één van de belangrijkste componisten van de 20e eeuw, die er in slaagde een volkomen uniek, zeer eigen geluid te ontwikkelen. Dirigent Reinbert de Leeuw verzuchtte eens dat alleen Messiaen in staat was een akkoord anders te laten klinken dan het tot dan toe gedaan had.

Als fervent vogelaar liet Messiaen zich inspireren door vogelgeluiden die hij opzocht, verzamelde en probeerde te vangen in notenschrift en compositie. Dit resulteerde op meest herkenbare wijze in de Réveil des oiseaux, Oiseaux exotiques en de Catalogue d’oiseaux, maar was eigenlijk voor veel van zijn latere werk een voedingsbodem.

Hij omschreef zichzelf niet alleen als componist, maar ook als ‘rythmicien’, iets waaruit op te maken valt hoe belangrijk het ritme is in Messiaens’ composities. Beïnvloedt door Oudgriekse metra, middeleeuwse polyfonie en Hindoestaanse ritmes, ontwikkelde hij verschillende vormen en methoden om ritmes te veranderen, te spiegelen en op tot dan toe nieuwe manieren terug te laten komen. Hiernaast is Messiaen vooral schatplichtig aan Debussy en Stravinsky, componisten wiens werk hij volledig ontleedde en analyseerde.

Cultura Klassiek partners